Falamos de inclusión:  CEIP María Sanz de Sautuola, Santander (Cantabria)

Falamos de inclusión: CEIP María Sanz de Sautuola, Santander (Cantabria)

Equipos de centro Entrevistas

Coincidindo coa  asistencia  a unha Xornada eTwinning organizada pola Asesoría de Linguas Estranxeiras do CEP de Santander xunto á Unidade Técnica de Innovación Educativa da Consellería de Educación, Cultura e Deporte de Cantabria, o Servizo Nacional de Apoio eTwinning tivo a oportunidade de visitar o colexio público María Sanz de Sautuola en Santander.

No ano europeo da inclusión, este centro escolar é un exemplo de como centrar os  esforzos na atención á diversidade buscando o éxito educativo de todos os seus alumnos de maneira efectiva. Situado  nunha zona socialmente desfavorecida, o colexio público María Sanz de Sautuola caracterizouse e foi premiado  por “contribuír de maneira determinante ó avance educativo de todos os seus alumnos e en concreto da comunidade xitana“. Feito que se viu recoñecido no 2017 co Premio ‘Educación é futuro’ outorgado pola Fundación Secretariado Xitano.

Para Santiago Ferreiro, director do centro escolar, está moi claro que son os docentes os que deben liderar os cambios nun centro. A experiencia demostroulle que non se pode esperar que as familias, alumnos ou administracións veñan cambiar algo nun entorno desfavorecido como era o seu.  Segundo nos di farano “ cando os convenzamos do que facemos e de como o facemos”.

Desde o seu posto de director, Santiago entende o liderazgo como unha actividade compartida, non só co seu equipo directivo e, por suposto, cos docentes que conforman o claustro do centro escolar. Tamén, entende que hai que  abrir e preparar un  camiño ancho e plano  para invitar a outros axentes a unirse.  Axentes que forman parte do entorno,  desde o persoal non docente, familias, alumnos, administración educativa ata incluso outras entidades  que cos seus coñecementos e experiencia sumaron esforzos na mellora do centro educativo.

Entrevista a Santiago Ferreiro Míguez,  director do  CEIP “Mª Sanz de Sautuola”, Santander (Cantabria)

  1.- Como  é  o CEIP María Sanz de Sautuola  en 2017?:

          Nesta viaxe dos últimos 15 anos, o colexio converteuse actualmente en: 

– Unha referencia importante no barrio.

– Un centro aberto á comunidade( desde as 7,30 ás 22,30), con bastantes entidades realizando actividades culturais e de ocio no horario extraescolar, con posibilidades de participación para os alumnos e as súas familias.

– Unha referencia en Cantabria en canto á participación en distintos proxectos de innovación pedagóxica.

– Un centro ocupado e PREOCUPADO por atender adecuadamente TODAS as necesidades dos nosos nenos.

– Un centro OBSESIONADO con mellorar as expectativas académicas dos nosos alumnos.

– Un entorno de CONVIVENCIA POSITIVA.

 2.- Se botas a vista atrás, ¿como era o  CEIP María Sanz de Sautuola  fai 20 anos? 

          Era un centro con moitos problemas de convivencia, de rexeitamento cara o alumnado xitano (especialmente o do poboado de chabolas), sen presenza de innovación pedagóxica e con baixas expectativas académicas (especialmente co alumnado xitano). Tamén existía unha baixa motivación profesional no claustro e non había implicación do centro cos problemas externos que poideran ter moitas familias.

 3.- Cal foi o detonante que produciu esta evolución?:

          O detonante foi precisamente a mala convivencia, a busca dunha mellora significativa da mesma, para poder ter un ambiente de aula e de centro máis normalizado. O punto sobre o que xirou este cambio foi un maior PROTAGONISMO do alumnado na súa educación, na xestión de responsabilidades do centro, para querelo e sentilo seu.

 4.- Cales son as claves para conseguir a implicación da comunidade educativa: docentes,  alumnos e familias?:

          En xeral, preocuparse polos problemas reais de cada sector e escoitar e ter en conta as súas opinións e ideas sobre o funcionamento diario ou xeral do centro.

  • Docentesy non docentes: hai que garantir as mellores condicións de traballo posibles (personais, emocionais e profesionais).
  • Familias: hai que garantir e transmitir o concepto de “entorno seguro, de confianza e cariño” para os seus fillos.
  • Alumnos: permitir e incentivar a súa participación na xestión de responsabilidades do centro, para arraigar e aumentar o seu sentimento de pertenza.

5.- Podería  resumir ou enumerar os  pilares fundamentais para lograr a inclusión nun centro cunha maioría de alumnos con perfís de risco? 

          Para que as nosas intencións queden claras desde o principio, na primeira páxina do noso Proxecto Educativo marcámonos como primeiro obxectivo que os nosos alumnos SEXAN FELICES.

          Os pilares do noso Proxecto Educativo son:

  • A educación emocional.
  • A atención á diversidade na súa concepción máis radical.
  • A apertura á comunidade como referencia básica do entorno.
  • A innovación TIC para evitar a “brecha dixital” ademais da social.

         Partindo disto, desde fai máis de 10 anos traballamos as relacións interpersonais de todos os profesionais do centro, independentemente do seu posto de traballo e función. A formación docente realízase en equipo (cunha participación moi alta do claustro) desde fai 9 anos. Desta forma é máis fácil implantar ideas xerais e realizar unha transferencia máis sólida á práctica de aula.

 6.- Que supón para o centro a participación nun proxecto como Samsung Smart School ou eTwinning?. ¿Inclúense na PGA?

          Xa están incluídos na PGA, como sucede con todos os proxectos e plans que poñemos en marcha.

          Para os profesionais do centro a participación en proxectos  destas características supón unha oportunidade de coñecer actuacións innovadoras e de ampliar a nosa visión local desde unha perspectiva global. Tamén supón unha reflexión sobre a nosa práctica docente individual e como equipo. Para os alumnos supón coñecer novas “portas” de aprendizaxe que os accheguen ó seu éxito educativo.

 

grupo

Na foto (izda a dta.): Santiago Ferreiro (director) , Silvia Casquete (docente eTwinning) , Manuel Gutiérrez (docente TIC) , Olga Paniagua(SNA eTwinning),  Miriam Páramo (docente eTwinning) Mª José  Marinas (Unidad Técnica de Innovación Educativa. Consejería Cantabria),  Kevin Alexander Salvage (Departamento Lenguas Extranjeras, CEP Cantabria) 

Entrevista a Miriam Páramo Arrroyo e Silvia Casquete,  docentes  actualmente implicadas nun proxecto  eTwinning:

  1. Agora mesmo estades traballando nun proxecto eTwinning Nacional ¿Cal foi a motivación que vos fixo iniciar o proxecto?

A motivación veu a través do proxecto Samsung Smart School xa que a súa proposta para este curso é realizar un traballo colaborativo intercentros a través da plataforma eTwinning. Para nós é algo novidoso posto que nunca o utilizaramos, pero á súa vez está resultando moi enriquecedor e positivo debido ó seu amplo abano de posibilidades de aprendizaxe.

A motivación tamén se ve enriquecida diariamente cando nos poñemos a traballar co noso alumnado xa que eles están moi emocionados e contentos ó aprender con esta ferramenta e ver que  as súas aprendizaxes son menos costosas e lles supón menos esforzo (iso cren eles). A idea de compartir as súas experiencias curriculares con outros compañeiros doutros centros empúxaos a querer superarse

  1. Cales son os beneficios de incluír este  tipo de proxectos  na aula?

A posta en marcha do proxecto supón para nós un cambio metodolóxico importante e moi beneficioso porque nos axudou a adaptar as nosas clases ás necesidades individuais dos nosos alumnos; incluso nos cambiou a forma na que manexamos as súas aprendizaxes e as súas condutas. Para os alumnos tamén  supuxo un cambio xa que se converten en protagonistas das súas propias aprendizaxes favorecendo sen dúbida, a aprendizaxe significativa e cooperativa.

Os beneficios que percibimos desde o noso punto de vista son:

  • Melloran a aprendizaxe  favorecen a realización de actividades cooperativas, así como o desenvolvemento de habilidades cognitivas e unha maior adquisición das competencias básicas dixitais.
  • Melloran o rendemento dos estudantes tanto nas Tics como en todas as áreas, xa que o nivel de motivación aumenta considerablemente.
  • Permiten unha maior flexibilidade na aula e favorecen unha aprendizaxe máis personalizada especialmente do alumnado con necesidades específicas de apoio educativo.
  1. Que  valor engade eTwinning?

Fundamentalmente o que máis destacamos de eTwinning é a posibilidade que ofrece ós alumnos de interrelacionarse con nenos  doutros centros.

Tamén o coñecemento da aprendizaxe duotras formas de vida, coas súas tradicións e culturas que lles fai reflexionar e ampliar os seus horizontes respecto á súa vida cotiá.

E por suposto, a aprendizaxe de novas metodoloxías para traballar de forma colaborativa mediante esta plataforma.

  1. De que maneira un proxecto como eTwinning pode axudar a favorecer a inclusión?

É importante destacar que nas nosas aulas de 6º de Educación Primaria temos alumnado con desfases curriculares que oscilan entre 1º e 6º de EP e como xa mencionamos na pregunta número 2,  traballar por proxectos estanos permitindo que todo o noso alumnado poida desenvolver os mesmos contidos e participar de forma máis activa na súa propia aprendizaxe. De aí que a nosa satisfacción aumente considerablemente ó velos felices a eles e máis motivados porque traballan o mesmo que os seus compañeiros.

Evidentemente, cada un mostrará as evidencias propias do seu nivel curricular. 

 

 

grupo de alumnos trabajando

 

 

 

 

 

Entrevista ó alumno Manu Jiménez

 Manu é un alumno de etnia xitana con necesidades específicas de apoio educativo. Na actualidade cursa 6º de Primaria no CEIP María Sanz de Sautuola e é un membro do proxecto eTwinning ” De Norte a Norte, buscando novos horizontes” xunto ós seus compañeiros de claseNa nosa visita tivemos o pracer de falar con el mentres traballaba en clase cos seus compañeiros.  Manu  compartiu as súas impresións con nós. Coas súas palabras, indicounos que traballar en eTwinning  motivábao e facíalle sentir que melloraba na súa aprendizaxe.  Ademais, permitíalle realizar as mesmas actividades que os seus compañeiros de clase.  Dámos as grazas  a Manu por compartir as súas impresións con todos nós nesta entrevista que amablemente gravou coa súa profesora.

 

No barriers for Europeans

No barriers for Europeans

Proxectos destacados

Presentámosvos ‘No barriersforEuropeans‘ Proxecto-Asociación escolar Erasmus+ no que participan 6 centros escolares (España, Turquía, Polonia, Portugal, Italia e Lituania) con alumnos de necesidades educativas especiais. O obxectivo fundamental é concienciar sobre a situación  e as necesidades dos alumnos con discapacidade co fin de fomentar a igualdade entre todos e a súa integración no grupo. A través do intercambio de experiencias e visitas ós centros escolares, os docentes intercambian impresións e boas prácticas para mellorar  o proceso de ensino-aprendizaxe dos alumnos. Sara Antolín e Rafael Sanjosé, docentes participantes no centro español (CRA Castilla-Valladolid) cóntannos a súa experiencia no desenvolvemento deste proxecto. 

Temática e obxectivos de proxecto.

A temática do proxecto é a discapacidade e a través do mesmo tratamos de aumentar a conciencia sobre a situación e as necesidades dos alumnos con discapacidades. Na sociedade sempre nos atopamos con persoas discapacitadas, sentimos lástima por eles, pero non facemos nada. Con este proxecto, buscamos romper cos prexuízos máis comúns na sociedade sobre as persoas con discapacidade e/ou trastornos. Fixemos o mellor que puidemos para conseguilo. Intentamos que os nosos alumnos perciban, especialmente os nenos de idades temperás, que os alumnos con discapacidades poden conseguir moito máis se os involucramos nas actividades cotiás traballando con alumnos sen discapacidade. Pensamos que isto era moi importante para que os nenos sintan empatía desde a súa infancia.

 

Disabled painters

Idade do alumnado participante.

O noso colexio é un centro rural de educación infantil e primaria, con 40 alumnos aproximadamente e no que destaca o elevado número de alumnos de orixe inmigrante.

O resto de socios do proxecto eran de infantil, primaria e secundaria.

Áreas curriculares e contidos abordados.

O proxecto incorporouse transversalmente en todas as áreas do currículum. Por exemplo, na área de Lingua fixéronse entrevistas, preparáronse cuestionarios ou redactáronse e intercambiaronse cartas. En Plástica fixéronse multitude de traballos, por exemplo coñecendo e reproducindo as obras dalgúns artistas discapacitados e facendo exposicións coas obras dos nenos. En Educación Física aprendemos xogos adaptados para diferentes tipos de discapacidades e disciplinas paraolímpicas. En Música fixéronse dramatizacións e apredéronse cancións noutros idiomas. En Inglés   traballouse vocabulario relacionado co proxecto e fixéronse felicitacións e cartas. Púxose especial fincapé no traballo coas TIC para mellorar o traballo na aula.

Temporalización (fases) e metolodoxía escollida para o desenvolvemento do proxecto.

No barriersforeuropeans tivo unha duración de dous cursos, 2014-2016, nos que permanentemente se estivo traballando en base ó mesmo.

Nun primeiro momento realizouse un cuestionario a pais, alumnos e profesores para coñecer o punto de partida en canto ós nosos coñecementos sobre a discapacidade. Plantexáronse actividades en común e estableceuse un calendario de realización. Os mestres coordinadores de cada país estabamos en contacto permanente para aclarar cuestións ou para incorporar novas ideas ó plan de traballo.

 

 

 

feria

Tamén cada mes, e sobre todo ó finalizar o proxecto, avaliáronse as actividades, a súa relevancia, a súa adaptación ós alumnos de cada centro e a súa repercusión. Tamén se volveu  realizar o cuestionario para valorar a consecución dos obxectivos.

Materiais desenvoltos.

Como materiais tanxibles que destacaríamos poden estar as exposicións de pinturas dos alumnos, os murais, a decoración das aulas, os cuestionarios de avaliación, etc. O máis importante, segundo o noso punto de vista, son as experiencias dos nenos, convivir con alumnos con problemas motóricos, bailar cos alumnos do taller ocupacional, participar nuns mini xogos paraolímpicos, etc.

 

actividades con alumnos

Avaliación e difusión do proxecto.

A avaliación interna do proxecto é positiva a 100% principalmente porque vemos como repercutiu nos alumnos, nas familias e nos mestres. O que tamén nos motiva é que temos conseguido unha avaliación positiva externa conseguindo o Selo de Calidade Nacional e o Selo de Calidade Europeo por parte de eTwinning.

Son varios os artigos publicados nos diarios de ámbito rexional e local, en medios on-line e tamén son varias as axencias de comunicación que se fixeron eco do noso proxecto.

 

web del proyecto

Beneficios para o centro, docentes e alumnado

Os mestres, os alumnos e as familias aprenderon a traballar xuntos, son conscientes de: “algún día eles tamén poderían ter algunha discapacidade, ¿quen sabe?”. O proxecto serviu para poder crear o espírito de traballar todos xuntos con diferentes países de Europa para alcanzar un mesmo obxectivo. Os participantes gañaron un coñecemento máis profundo para romper “barreiras” (a pesar da diversidade cultural), mellorar habilidades na linguaxe, aumentar o coñecemento doutras linguas, coñecer como se traballa coas personas discapacitadas noutros países europeos e mellorar a aprendizaxe dos alumnos, así como a eficacia dos mestres.

Acceso ó TwinSpace do proxecto

Acceso ó espazo web do proxecto

Sara Antolín Mediavilla- Rafael San José Rodríguez

CRA Campos de Castela

Becilla de Valderabuey-Valladolid-Castela e León

 

CRA Campos de Castilla

Becilla de Valderabuey-Valladolid-Castilla y León

 

A inclusión como tema central das actividades de eTwinning en 2017

A inclusión como tema central das actividades de eTwinning en 2017

Equipos de centro

inclusión será o tema que guiará as actividades do programa eTwinning no 2017. Desta forma continuamos unha liña de traballo baseada nos valores da declaración de París na que se promove o sentido da cidadanía, os valores de liberdade, tolerancia e non discriminación.

Desde o ámbito educativo abordaremos o concepto de inclusión desde unha perspectiva ampla dacordo ás catro grandes prioridades para a cooperación a nivel europeo que sinala a declaración de París:

  1. dar ós mozos competencias sociais, cívicas e interculturais, promovendo os valores democráticos e os dereitos fundamentais, a inclusión social, a non discriminación e a cidadanía activa
  2. estimular o pensamento crítico e a alfabetización audiovisual, en particular con relación ó uso de internet e as redes sociais, para unha maior resistencia fronte á discriminación e o adoctrinamento
  3. impulsar a educación dos nenos e mozos desfavorecidos, velando porque os nosos sistemas educativos e de formación respondan ás súas necesidades
  4. promover o diálogo intercultural a través de todas as formas de aprendizaxe, en cooperación con outras políticas e axentes.

Durante o transcurso de 2017, faremos ficapé neste tema a través de actividades de eTwinning como talleres, conferencias, campañas de comunicación, publicacións e artigos destacados no portal.

Se aínda non estás rexistrado en eTwinning, animámoste a facelo e que participes nas distintas actividades previstas.

Fonte da imaxe de cabeceira: Imaxe de uso libre deseñada por Freepik