“Mille et une pistes… e dous detectives”

“Mille et une pistes… e dous detectives”

Premios eTwinning 2015

Mille et une pistes… e dous detectives  é un proxecto galardoado nos premios nacionais eTwinning 2016 na categoría de idade 12-15 anos. Estamos ante un proxecto, integrado no currículo de Linguas Estranxeiras, con alumnos de 13-14 anos, que serviu de ferramenta para os profesores e alumnos para coñecerse, colaborar e realizar un intercambio a final de curso, todo perfectamente planificado e executado. A forma de traballo plantexada  é orixinal, potenciando en todo momento a colaboración, implicación e creatividade dos alumnos. E consígueo grazas a unha planificación rigorosa, a unha distribución de tarefas e roles clara e un uso amplo de ferramentas dixitais apropiadas para a idade do alumnado. A metodoloxía do proxecto é activa, as actividades potencian a creatividade, busca o coñecemento do compañeiro e a interacción continua, converténdose os alumnos nos verdadeiros protagonistas. Juana Hermoso, coordinadora do proxecto no IES Ítaca, descríbenos o desenvolvemento desta experiencia no seu centro escolar.

Mille et une pistes… e dous detectives” é un proxecto de colaboración entre os alumnos do Colegio Voltaire (Francia) e do IES Ítaca (España). A través de enigmas, os alumnos fóronse coñecendo e foron descubrindo a cultura do país do que estudan a lingua, antes de encontrarse en persoa mediante un intercambio que tivo lugar a finais de curso. Ó longo do proxecto os alumnos repartíronse en grupos para realizar as tarefas. Crearon dous personaxes, os detectives, que se convertiron no fío condutor de todo o proxecto: inventaron os seus nomes, crearon os seus retratos e elixiron entre todos o aspecto final dos personaxes. Finalmente crearon estes personaxes de maneira virtual, dotándoos de voz e movemento. Para os alumnos foi unha maneira divertida e atractiva de aprender outra lingua e descubrir unha nova cultura coas súas semellanzas e diferenzas. Desenvolvéronse as destrezas comunicativas, valorando e respectando unha nova cultura e potenciando a conciencia europea.

 

nube palabras

Tras a finalización do Proxecto poidemos constatar que se cumpriran os obxectivos plantexados ó comezo do mesmo e cun alto grao de satisfacción.

Durante o desenvolvemento do proxecto as dificultades foron mínimas pois contamos con moi boa disposición por parte do alumnado, que estiveron sempre moi receptivos e moi ilusionados co mesmo. Os alumnos convertéronse nos verdadeiros protagonistas do desenvolvemento do proxecto participando activamente en todas as tarefas, as cales se organizaron en grupos colaborativos con membros do mesmo país ou grupos de alumnos dos dous países.  O traballo en equipo e os intercambios de información foron imprescindibles e constantes ó longo do proxecto. Profundizouse no uso das TIC con ferramentas xa coñecidas polos alumnos e coa introdución de moitas outras novas; o uso de ditas ferramentas serviu para plasmar a creatividade e a autonomía dos alumnos. O uso do blog foi un soporte idóneo para amosar o noso traballo e  organizámolo de maneira que se poideran ver facilmente todas as etapas do proxecto: obxectivos, temporalización, metodoloxía e reparto de tarefas entre os alumnos.

Traballando en equipo os alumnos déronse conta da importancia e o papel que desempeñaban no proxecto, así como da diversidade de ideas e opinións que cada un podía aportar. O intercambio de información supuxo para os alumnos enfrontarse a unha lingua auténtica ó contactar con locutores nativos, practicando a lingua en situacións reais de comunicación. Os alumnos gañaron en confianza e abriron a súa mente a outra cultura, reforzando o sentimento de pertencer á comunidade europea. Algunhas das competencias desenvoltas foron: competencia comunicativa, autonomía e iniciativa persoal, aprender a aprender, social e cidadá, cultural e artística, tratamento da información e competencia dixital.

 

Este proxecto permitiu conciliar as esixencias da clase de lingua estranxeira, a creatividade dos alumnos e o desenvolvemento das competencias. Os resultados foron moi positivos: os alumnos progresaron considerablemente no uso da lingua, máis conscientes disto tras o regreso da viaxe/intercambio. Manexaron de maneira sorprendente as ferramentas audiovisuais, aínda que moitos deles  utilizábanas por primeira vez debido a súa curta experiencia con elas. Ó mesmo tempo aprenderon moitos aspectos da cultura do outro país (Francia e España), principalmente tras a estancia en ambos países e establecéronse lazos de amizade entre os estudantes

actividad del proyecto

Ó longo do proxecto foi necesario unha boa planificación e o contacto continuo entre os alumnos e as profesoras para poñernos dacordo  nas tarefas a realizar, o procedemento a seguir e as ferramentas a utilizar. Contactamos principalmente a través do correo electrónico e fixemos unha utilización moi efectiva de TwinSpace, do foro, do chat, dos materiais, etc. Ó introducir ferramentas novas  intercambiamonos titoriais co fin de aprender o seu manexo con maior rapidez.

photostory del proyecto

A modo de resumo, creouse un libro dixital como produto final onde se recolleron todas as tarefas relacionadas cos personaxes e a resolución dos enigmas que plantexaban. Os alumnos traballaron en grupos mixtos e encargáronse do deseño e confección do mesmo.

De novo Twinspace deunos a oportunidade de ir colocando todas as imaxes, ficheiros de audio, vídeos, documentos escritos, etc, de maneira clara e organizada e así se puido reutilizar todo este material en diferentes fases do proxecto.

Para nós as profesoras o resultado foi moi gratificante ó ver o progreso dos nosos alumnos e o grao de implicación destes nas tarefas. Ademais, o maior logro foi constatar que alumnos con algunhas dificultades para a lingua estranxeira tamén progresaron  dunha maneira satisfactoria. Este proxecto permitiunos descubrir novas ferramentas que complementaron e ampliaron as utilizadas  no proxecto anterior e aumentou a confianza e experiencia para emprender novos traballos.

Grazas ós proxectos desenvoltos ata agora no meu centro, logrouse que eTwinning sexa hoxe en día o espazo de comunicación idóneo para traballar con outros centros e tamén que algúns compañeiros se interesaran por esta plataforma. Atopei sempre nos meus compañeiros e no equipo directivo do centro o ánimo e o apoio necesarios para desenvolver os meus proxectos eTwinning.

En resumo, as profesoras quedamos moi satisfeitas co resultado final e os alumnos manifestárono así na  Avaliación Final.

Personalmente, lograr o Premio Nacional eTwinning 2016  supuxo unha recompensa persoal e profesional que me serve de estímulo para seguir crendo na docencia como base fundamental na formación do alumnado. Os meus compañeiros do Instituto Ítaca e o Equipo Directivo séntense moi orgullosos do recoñecemento que supón para o centro haber conseguido este premio.

 

avatar detective del proyecto

Comentarios dos alumnos sobre o proxecto

 


alumnos del proyecto

“A miña experiencia con este proxecto foi moi boa. Traballamos moito  e entre todos conseguimos sacalo adiante. Aprendín moita información interesante sobre Francia e sobre todo con esta plataforma puidemos achegarnos máis a estes grandes amigos que coñecemos grazas ó proxecto. Encantábaos descifrar os enigmas para ir sabendo máis sobre estes personaxes que fomos creando. Por outro lado, aprendemos a utilizar esta plataforma, que moitos non a coñecíamos. Outro punto moi a favor é que  as profesoras estaban moi implicadas no proxecto e  axudábannos en todo o que necesitábamos. Todo se pode sacar adiante con esforzo, imaxinación e sobre todo ganas.”

Paula Pino Morillo

 

“É unha experiencia que indudablemente volvería a repetir. Coñecín un novo país, novas persoas, unha nova cultura e todo isto mellorando o noso Francés. Desde o principio todo o grupo estivo moi implicado no proxecto e todos tivemos unha boa actitude, grazas a ela, conseguimos sacar este traballo adiante. Esta plataforma ó principio éranos descoñecida, xa que nunca a tiñamos utilizado antes, pero estivemos vendo como funcionaba en clase e na casa e por suposto con axuda da profesora. En resumo, aprendín moitas cousas novas con este proxecto e en especial co intercambio e como dixen volvería  repetir, porque me  aportou moitas cousas, non só mellorou o meu Francés, tamén mellorou a miña relación con compañeiros doutras clases cos que non acostumaba estar.”

 María Rodríguez de Segovia

 

“Estou moi orgullosa de ter participado neste proxecto. Foi unha experiencia única e moi interesante, e estaría disposta a repetila.

Foi unha idea moi orixinal e entre todos e a gran ayuda dos profesores, poidemos facelo e incluso gañar un premio.

Ademais do que nos aportou a todos na aprendizaxe do francés, puidemos coñecer mellor outra cultura e moitas persoas marabillosas coas que vivimos momentos inolvidables, e tamén coñecer moito mellor ós nosos compañeiros de clase. Logramos traballar en equipo todos a unha. Penso que o premio foi merecido xa que é o recoñecemento a un traballo ben feito.”

Ana De La Morena Ontalba

“Tras moitas semanas de esforzo realizando o proxecto, organizándoo, utilizando páxinas de internet que nunca antes usaramos e sobre todo axudándonos  uns ós outros, ó final logramos conseguir un traballo que valeu a pena. Esta experiencia aportoume moitos valores positivos e   uniume moitísimo ós meus compañeiros e deime conta do que realmente era o traballo en equipo, e que poñendo cada un da nosa parte podemos conseguir cousas magníficas. Por outra parte tivemos moi bos compañeiros de viaxe (os alumnos do colexio Voltaire de Francia) cos cales seguimos mantendo aínda o contacto. E sobre todo teño que dar as grazas ás profesoras, Juana,a  nosa profesora e á profesora francesa, Isabelle  que nos deron a oportunidade de participar neste proxecto, nos guiaron e nos animaron sempre. Espero ter a oportunidade de poder realizar outro proxecto pronto. Isto foi unha experiencia que xamais olvidarei.”

María García Verdugo

 

“Ó principio a idea deste proxecto non me chamou a atención, pero conforme fomos avanzando, intimando cos nosos correspondentes e vendo como todo ía collendo unha boa forma, a verdade é que me sentín moi contenta de haber tido a oportunidade de realizalo e compartilo con todas estas persoas que cheguei a coñecer. Este proxecto, nalgúns momentos, resultou duro de realizar, xa que era difícil poñer dacordo a 44 alumnos (22 de cada país) e dous profesores para traballar xuntos, organizarse e chegar a acordos. Sempre me vou  quedar co recordo desa primeira tarefa que fixemos ensinando as partes dos nosos respectivos colexios, cada un facíase unha foto nunha  aula ou zona desta e subíaa a twinspace e entón fomos coñecendo ós nosos amigos franceses. Esta experiencia foi o meu primeiro proxecto eTwinning, o meu primeiro intercambio, a miña primeira saída do país e a verdade é que non podía haber quedado máis satisfeita. Enorgulléceme aínda máis haber ganado este premio xa que podo ver que a boa sensación que nós sentimos ó velo rematado tamén o sentiron os xuíces que o valoraron. Repetiríao sen dudalo con todos os seus pros e os seus contras.”

Elena Cámara Quílez

 

“Encantoume vivir esta experiencia única que nos aportou moitísimo tanto a nivel lingüístico como persoal. Neste proxecto tiven a oportunidade de coñecer persoas marabillosas e poñer en práctica os meus coñecementos en francés.

Este traballo sacámolo con esforzo e moita ilusión e non podería haber sido posible sen a excelente colaboración e implicación da nosa profesora.”

Esteban Espinilla Hernández

 

“Este proxecto resultou algo magnífico para todos. Aprendemos, tanto españois como franceses, de todos un pouco, chegando a descubrirnos a nós mesmos, e darnos conta, pouquiño a pouco, das cosas que somos capaces de facer. Todo isto non houbese sido posible sen o esforzo e dedicación que cada un de nós e sobre todo das profesoras. Foi, indudablemente, unha experiencia que volvería repetir.”

Roxana Busuioc.

 

Enlaces do proxecto

Enlace a TwinSpace: http://twinspace.etwinning.net/2869/home

Enlace á páxina web: http://projetetwinning.wix.com/mille-et-une-pistes

Enlace ó blog do intercambio: http://milleetunepistes.blogspot.fr/

Enlace á páxina web do Colexio Voltaire: http://clg-voltaire-saint-florent-sur-cher.tice.ac-orleans-tours.fr/eva/spip.php?rubrique275

Enlace á páxina web do IES Ítaca: http://www.iesitaca.org/imagenes/noticias/intercambioconelliceofrancesvoltairedesaintflorent

https://sites.google.com/a/iesitaca.org/international-programmes-at-ies-itaca/programas-internacionales/intercambios-escolares/intercambios-2014-2015

En Twitter: #milleetunepistesydosdetectives

 

 

 

Cidadanía dixital: Better eSafe than Sorry

Cidadanía dixital: Better eSafe than Sorry

Equipos de centro

Cidadanía dixital (tamén denominada cibercidadanía ou e-cidadanía) defínese como as normas de comportamento que lle concirnen ao uso da tecnoloxía. A Cidadanía dixital supón a comprensión de asuntos humanos, culturais e sociais relacionados co uso das Tecnoloxías da Información e a Comunicación (TIC), así como a aplicación de condutas pertinentes a esa comprensión e aos principios que a orientan: ética, legalidade, seguridade e responsabilidade no uso de Internet, as redes sociais e as tecnoloxías dispoñibles.

Título do proxecto:

Better e-safe than sorry

Centro escolar:

IES SAN JOSÉ (Villanueva de la Serena, Badaxoz)

Docentes:

Francisco Miguel García Barroso (Inglés)

Francisco Manuel Cano Arroyo (Tecnoloxía)

Comunidade Autónoma:

Estremadura

Países socios:

  • Sint Michael College, Koog aan de Zaan, Países Baixos
  • Hristo Smirnenski Primary School, Rakovski, Bulgaria
  • Herskind Skole og Børnehus, Galten, Dinamarca
  • Longdean School, Hemel Hempstead, Reino Unido
  • Collège Paul Gauguin, Cordemais, Francia

Etapa educativa:

3º ESO

Áreas /Materias:

Inglés, Tecnoloxía

Idioma:

Inglés e español

Recoñecemento:

Este proxecto obtivo o selo de calidade nos Países Baixos, Dinamarca, Francia e España

Descrición:

As TIC convertéronse nunha parte integral da nosa vida cotiá. Usamos Internet para unha gran variedade de tarefas: comunicármonos cos demais, mercar en liña, traballar, etc. Nos centros educativos intentamos seguir o ritmo destes novos avances pero en moitas ocasións non temos unha preparación sólida e actualizada para sabermos como axudar os nosos alumnos a entender os seus perigos e implicacións. A nosa pregunta principal é se sabemos como utilizar Internet de forma segura e responsable. O obxectivo / resultado do noso proxecto é fundamentalmente educar os nosos alumnos nun uso responsable das TIC tanto dentro coma fóra do centro educativo e sensibilizar os estudantes sobre a súa seguridade en liña, dándolles a oportunidade de atopar respostas a través da investigación colaborativa en varios temas relacionados co uso seguro de Internet.

 

alumnos trabajan competencias digitales

Enlace ao TwinSpace:

https://twinspace.etwinning.net/4386/home

Obxectivos:

  • Promover o uso das novas tecnoloxías sobre todo no referido á seguridade dixital dos usuarios de Internet.
  • Mellorar o uso das linguas estranxeiras.
  • Aumentar as capacidades do alumnado para realizar traballos en equipo.
  • Contribuír a mellorar a identidade dixital de todos os membros da comunidade educativa mediante protocolos e plans de actuación.
  • Coñecer outras culturas, compartir hábitos de vida e sobre todo respectar as opinións dos demais.
  • Saber actuar en caso de ciberacoso ou manipulación de datos en Internet.
  • Realizar protocolos de intervención en problemas derivados do uso de Internet e prover os centros cunha serie de documentos que regulen o uso e mais o acceso ás novas tecnoloxías.

Como xorde a idea de levar a cabo este proxecto/actividades?

Este proxecto parte dunha das necesidades do noso centro detectada nas reunións de titores que tiveron lugar durante o curso 2014-2105. Nese ano o noso plan de acción titorial sumouse a varias iniciativas promovidas polas autoridades locais e pola Consellaría de Educación que tiña por obxectivo alertar os adolescentes sobre o uso de Internet e as aplicacións en liña. Esta campaña de sensibilización estaba dirixida a toda a comunidade educativa xa que tanto pais coma profesores tamén debían estar ao tanto dos riscos que supón usar Internet sen unhas nocións básicas de ciberseguridade, non só polo seu propio ben senón para que deste xeito tivesen máis recursos á hora de axudar os alumnos ante calquera incidente.

Aínda que as actividades foron coordinadas polo departamento de orientación e o departamento de tecnoloxía, foron os titores dos cursos aos que ía dirixida esta información (2º e 3º de ESO) os que se encargaron de usar as horas de titoría cos seus respectivos grupos para explicarlles o tema da seguridade en liña e os riscos que implican os dispositivos móbiles, sobre todo o uso descontrolado de teléfonos móbiles que tan estendido está entre os mozos. Ao noso centro acudiron expertos para falar cos alumnos e ensinarlles que debían facer en casos de ciberacoso ou de fraude en liña para reforzar o que xa se aprendera durante as titorías.

 

trabajo en equipo- proyecto esafe

Debido aos bos resultados, para o ano 2015-2016 o noso plan de acción titorial quixo continuar con este labor sobre a seguridade dixital dos alumnos e para iso propuxéronse outra serie de actividades que non só implicasen os titores senón o maior número posible de membros da comunidade educativa. Como o noso centro é moi activo en proxectos de colaboración, suxerín empezar un proxecto eTwinning sobre o tema da seguridade dixital que ademais de cumprir cos obxectivos do noso plan de acción titorial incorporase un punto de vista máis internacional ao implicar outros centros europeos interesados en traballar sobre o mesmo tema.

Así foi como grazas aos meus contactos en eTwinning atopei uns profesores que estaban a buscar máis socios para elaborar un proxecto sobre seguridade dixital. Eles xa tiñan un proxecto aprobado que contiña un bo plan de traballo que se adaptaba ás nosas necesidades cunha repartición de tarefas equitativa e uns resultados esperados realistas e adecuados.

Actividades

  • Actividades dirixidas a formar os alumnos como cidadáns dixitais (uso responsable dos dispositivos e a rede, pautas de comportamento en Internet -especialmente nas redes sociais-, respecto aos usuarios, dereitos e responsabilidades nun medio virtual)
  • Actividades que fomentan o pensamento crítico, a reflexión, o xuízo, sobre todo no contexto de Internet e as redes sociais.

Establecemos un plan de actividades ao longo de todo o curso pero ademais das que pertencen ao proxecto en exclusividade, cada centro educativo realizou outras dentro do seu ámbito local que logo compartiu no proxecto cos outros socios. Todas as actividades están rexistradas no TwinSpace ou nas ligazóns externas que incluíron os centros educativos na plataforma.

Para levarmos a cabo este proxecto tivemos en conta a aprendizaxe baseada en proxectos e a cooperación entre os alumnos. Os profesores distribuímos os alumnos en grupos de traballo transnacionais e logo eles usaron o foro e o seu servizo de mensaxaría do Twinspace para establecer contacto entre eles e saber máis sobre os compañeiros cos que ían traballar. A partir de aí os alumnos tiveron que traballar xuntos nun proxecto de investigación sobre un dos aspectos de seguridade en liña e uso de aparatos tecnolóxicos. Nós escollemos o uso de teléfonos móbiles, o ciberacoso e os videoxogos. A partir de aí, os alumnos tiveron que traballar de xeito colaborativo usando os documentos en Google Docs para profundar no tema que tiñan que desenvolver e expoñer ante os demais. Para iso contaron cunha serie de recursos como por exemplo as fichas de traballo dispoñibles en www.webwewant.eu grazas ás cales puidemos traballar sobre temas como os dereitos e deberes dos internautas, netiqueta, redes sociais, privacidade e copyright. Tamén participamos no Safer Internet Day (SID) 2016 grazas ao apoio proporcionado pola plataforma www.chaval.es cunha serie de actividades de tipo lúdico coa aplicación SmartPrivial e realizando blogs de aula na clase de tecnoloxía. Para saberen como os seus compañeiros europeos do proxecto utilizaban a rede, os alumnos usaron sobre todo os cuestionarios en liña colaborativos que puxemos ao seu dispor desde o TwinSpace e que foron o documento de referencia para despois elaborar as presentacións finais. Tamén participamos na iniciativa promovida pola Consellaría de Educación “Foro Nativos Dixitais” para concienciarmos os adolescentes sobre o uso responsable das TIC e Internet e grazas á cal seleccionamos alumnos titores no noso centro que se encarguen de lles transmitir os seus coñecementos sobre seguridade dixital a outros alumnos. O noso proxecto integrouse nesta actividade na que participaban máis grupos pero foron os nosos alumnos de eTwinning os que lograron o seu nomeamento de “alumnos titores internacionais”, un título que recoñecía o seu labor de difusión tanto no proxecto de nativos dixitais coma no de eTwinning.

 

collage cyberbulling

Por outra banda, os profesores que formamos parte do proxecto realizamos unha segunda liña de traballo na que trazamos de forma consensuada un “Plan de acción dixital” no cal se resumen os aspectos máis importantes da ciberseguridade nos nosos centros. Para elaborarmos este plan en común o primeiro que tivemos que facer é unha análise das necesidades en canto ao tema do proxecto. Despois contamos cunha serie de recursos para que cada centro puidese valorar, de acordo coas súas necesidades, que aspectos deben mellorarse ou en cales podemos achegar unha experiencia positiva para os demais. Ao longo do proxecto vimos cales eran os puntos fortes e débiles da política sobre esafety dos nosos centros e foi así como elaboramos este “Plan de acción dixital” para todos que poida ser tomado en conta como documento de funcionamento de centro e permita activar protocolos en casos concretos que deriven do uso das novas tecnoloxías. Para a elaboración destes documentos contamos cos materiais e recursos que hai na páxina www.esafetylabel.eu. Esta plataforma outorgounos o certificado de seguridade dixital na categoría de prata polo noso esforzo e interese en facermos o noso centro máis seguro e promover bos hábitos de uso das novas tecnoloxías.

Que papel tivo o centro escolar/ o claustro/o/os profesor(es) no proxecto conducente a educar os alumnos para formar parte dunha cidadanía responsable (p. ex. ensinando a previr riscos na publicación de datos persoais, en comentarios…)?

Como xa dixen antes, este proxecto está directamente relacionado co Plan de Acción Titorial do noso centro e co programa “Foro Nativos Dixitais” dirixido a toda a comunidade educativa. O equipo directivo e o departamento de orientación axudou moito á hora de organizar as charlas tanto a alumnos coma a pais por parte de persoal experto en materia de ciberseguridade (policía, asesores TIC,…) e á hora de difundir e darlles visibilidade aos resultados obtidos. Moitos profesores sumáronse á experiencia de usar aqueles recursos citados anteriormente nas súas clases de titoría e aceptaron de bo grado que haxa un protocolo de actuación en caso de incidencias relacionadas coa seguridade dixital. O departamento de Tecnoloxía ampliou a presenza de recursos e indicacións sobre o bo uso das novas tecnoloxías na páxina web do centro http://iessanjosevillanueva.blogspot.com.es/p/blog-page.html e os profesores titores encargados de promoveren aspectos básicos da cidadanía dixital teñen agora ao seu dispor máis recursos e mellor formación para lles impartir as clases sobre cidadanía dixital aos alumnos.

De que xeito promove este proxecto eTwinning a cidadanía dixital? Que espazos e ferramentas da plataforma contribúen de forma máis eficaz a formar na cidadanía dixital? Hai algunha diferenza no trato deste tema nos países dos teus socios europeos con respecto a España? Que diferenzas, semellanzas?

Este proxecto promove a cidadanía dixital entre mozos europeos mediante o uso de certas ferramentas TIC e o TwinSpace que é onde ten lugar todo o proceso de intercambio de materiais, opinións e ideas. Mediante unha aprendizaxe colaborativa tanto alumnos coma profesores profundan no coñecemento dos riscos que implica o uso de Internet e realizan protocolos de actuación válidos para un ámbito escolar. Estes protocolos quedan fixados en dous niveis: o primeiro é o de lles dar difusión aos resultados obtidos polo traballo de investigación no que se ofrece unha visión europea dun problema ligado ao uso de Internet/novas tecnoloxías e posibles solucións por parte dos alumnos; o segundo nivel é o plan de seguridade dixital elaborado polos profesores de xeito conxunto que marque as pautas que debe seguir cada centro educativo e axude a solucionar posibles incidencias como o ciberacoso, roubo de datos persoais en liña ou non respectar a privacidade de terceiros. Este marco de actuación non só suxire que facer en tales casos senón que tamén orienta o persoal do centro educativo marcando unhas pautas claras que se deben seguir para conseguir que todos fagamos un uso responsable das novas tecnoloxías. Estas suxestións están recollidas en dous documentos que cada centro pode engadir ao seu Plan Xeral Anual: o Regulamento de Uso Aceptable do Persoal e o Regulamento de Uso Aceptable do Alumno.

 

recomendaciones esafe

Unha parte moi interesante do proxecto é a que compara varios países entre si quedando así patentes as diferenzas que hai entre os mozos europeos á hora de usaren Internet. Grazas a Google Docs puidemos elaborar unha serie de cuestionarios cuxos datos incorporamos máis tarde ás presentacións. Puidemos comprobar que case todos os mozos europeos usan o teléfono para case os mesmos propósitos e que pasan a mesma cantidade de tempo en Internet. As redes sociais ás que teñen acceso son sobre todo Facebook e Twitter aínda que o uso desta última non estaba moi difundido nos alumnos españois que usaban moito máis o Whatsapp. Con respecto ao uso dos móbiles foi revelador para moitos deles o feito de que durmisen co móbil no cuarto, algo que lles parecía normal pero que grazas a sucesivos debates na clase non tardaron en se decatar de que esa actitude demostraba que non desconectaban nunca do teléfono e que necesitaban telo sempre preto. Outro exemplo é o ciberacoso, un problema do que todos os alumnos do proxecto xa sabían algo deste tema e ata coñecían alguén que o sufrira. Despois da súa participación no proxecto, os alumnos souberon máis cousas sobre netiqueta e saber como comportarse en Internet para non dar lugar a malentendidos e situacións comprometidas. Tamén aprenderon a saber que facer ante un caso de ciberacoso e que medidas se poden adoptar.

Os resultados dos cuestionarios e as presentacións están dispoñibles no noso TwinSpace. a competencia que tamén estivo presente en todo o proxecto é a dixital. Dentro do marco DIGCOMP traballamos os seguintes aspectos da área 4 sobre seguridade:

4.1 Protección de dispositivos: o alumno xa sabe como protexer de xeito básico os seus dispositivos electrónicos e os dos demais.

4.2 Protección de datos persoais e identidade dixital: o alumno é consciente dos perigos que entraña o uso de Internet. Móstrase respectuoso coa privacidade doutros e é quen de poñer en marcha un protocolo de actuación en caso de ciberacoso.

4.3 Protección da saúde. O alumno sabe como evitar riscos para a saúde derivados do uso da tecnoloxía dixital que ameacen a súa integridade física e psíquica.

 Como contribuíron as familias dos alumnos á formación destes como cidadáns activos? Nunha escala de 1 a 10, e en termos xerais, que lugar ocuparía “o grao de cidadán dixital” destas familias? Teñen algunha formación neste tema?

As familias tamén estiveron moi implicadas neste proxecto. Para empezar tiven que poñerme en contacto con elas para explicarlles que era un proxecto eTwinning e que iamos facer na clase. Dado a temática do proxecto, pedinlles colaboración ás familias sobre todo para usar material audiovisual no que aparecesen os seus fillos e que lles permitisen usar Internet para realizar buscas sobre o proxecto. Tamén lles pedín a súa colaboración para axudar os seus fillos desde a casa, conectándose con eles a Internet e proporcionando as súas opinións como pais sobre os temas que tiñan que investigar.

Un exemplo da boa colaboración e a implicación das familias é a charla que impartiu o profesor Francisco Manuel Cano Arroyo sobre a dependencia do móbil e mais as súas consecuencias. Esta interesante intervención estivo promovida pola Asociación de Pais e Nais do noso instituto que desde o primeiro momento quixo sumarse ao proxecto e participar nas actividades de difusión. En charlas coma esta e mediante unha serie de entrevistas quedou patente que o grao de coñecemento das familias das novas tecnoloxías e os seus perigos é moi diverso. Case todos os pais e nais coñecían o ciberacoso e eran conscientes do uso do móbil e das redes sociais dos seus fillos, pero moi poucos sabían como administrar unha devasa ou establecer contrasinais de seguridade. Este tipo de formación nas familias é pois tan necesario coma entre os alumnos e é algo que quedou patente grazas a proxectos coma este e ao interese das familias por participar. Na escala proposta as familias situaríanse entre un 5 ou un 6, xa que moitas delas limítanse por exemplo a establecer horas de uso do móbil, as videoconsolas ou Internet pero moi poucas saben como controlar os contidos aos que os seus fillos teñen acceso.

Cambiou a idea que o alumnado tiña, antes e despois de facer o proxecto/actividades, sobre as regras de comportamento na rede?

  • COMUNICACIÓN (móbiles, gramática, textos, abreviacións, modismos,…
  • RESPONSABILIDADE (descargas, copyright, música, copias, imaxes, …)
  • DEREITOS (sobre as súas propias publicacións…)
  • ERGONOMÍA (danos físicos, forzar a vista, mala postura, ….)

Participar nun proxecto eTwinning pode converterse nunha experiencia de aula moi produtiva, con moitos beneficios para o alumnado e mais os profesores. No noso caso, temos que destacar o alto grao de implicación dos alumnos por realizar as tarefas do proxecto e por demostrar os seus coñecementos adquiridos do traballo de investigación ante os seus compañeiros. Os alumnos non só saben máis sobre a ciberseguridade e o uso do móbil, por exemplo, senón que se decataron de que o traballo en grupo e o intercambio de ideas ou experiencias son moi importantes á hora de ver a realidade que nos rodea desde unha perspectiva máis ampla. Agora xa coñecen como usan os dispositivos móbiles os seus compañeiros europeos e que teñen a capacidade de intervir en conflitos e saber como se poden solucionar. Convertéronse en “alumnos titores” cuxa misión é axudar os demais a usar as TIC de xeito responsable, denunciar os abusos e saber reaccionar a tempo ante un posible problema. É o labor dos profesores que participaron neste proxecto facer que ‘Better Internet tan Sorry‘ se converta nun proxecto sostible que inspire máis persoal e se impliquen de xeito activo en facer o noso instituto un lugar máis seguro para todos.

Que impacto tivo este proxecto/actividades (ou a temática do proxecto, ou algunha actividade en concreto) no claustro? Hai unha maior sensibilización cara ao comportamento na rede? Tómanse máis precaucións, de que tipo? Corríxense malas actuacións? Establecéronse protocolos novos? Cambiou a disposición do mobiliario da aula de informática, p.ex.?

O impacto do proxecto tamén se pode medir no claustro de profesores aínda que será este ano cando de verdade poidamos avaliar se todo o material que realizamos é útil. Como xa dixemos, un dos nosos logros como equipo transnacional é a publicación dun Regulamento de uso aceptable do persoal, un conxunto de normas que cada docente ten que comprometerse a seguir para lograr un uso aceptable das TIC e garantir así un ámbito seguro de traballo e ensino. O Plan de Seguridade Dixital, que cada centro elaborou segundo as súas circunstancias e características, quedará integrado na documentación de funcionamento do centro e axudará tanto á integración das TIC no plan xeral anual coma no plan de acción titorial.

 

certificado de seguridad digital

Coa recepción do certificado de seguridade de prata por parte de www.eusafetylabel.eu o noso centro débese comprometer a manter certos estándares en consonancia coa categoría que esta plataforma nos outorgou, e puxemos como obxectivo para o presente ano seguir co noso labor en canto a ciberseguridade e cidadanía dixital para conseguir a seguinte categoría e termos así un recoñecemento ao noso esforzo e traballo.

Francisco Miguel García

IES SAN JOSÉ (Villanueva de la Serena, Badaxoz)

 

Ciudadanía digital y uso de medios digitales en educación

Ciudadanía digital y uso de medios digitales en educación

Talleres de desenvolvemento

Este elemento non está dispoñible no idioma solicitada. Desculpe. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Durante los días 1, 2 y 3 de abril de 2016 ha tenido lugar en la ciudad de Chasseneuil du Poitou (Francia) un evento formativo eTwinning dedicado a la ciudadanía digital y uso de medios digitales en educación (Digital Citizenship and Media Education). Continuar leyendo

El SNA eTwinning visita BETT 2016

El SNA eTwinning visita BETT 2016

Últimas noticias

Este elemento non está dispoñible no idioma solicitada. Desculpe. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

BETT 2016. Londres. ExCel London Centre
Durante los días 20 a 23 se ha celebrado en Londres BETT 2016, la mayor feria internacional sobre tecnología e innovación en el ámbito de la educación. Hemos tenido ocasión de asistir para ver de primera mano el trabajo que está desarrollando la industria tecnológica para Educación. Asisten directores docentes, coordinadoresTIC, representantes de administraciones educativas, padres y muchas empresas que quieren conocer de primera mano los desarrollos y las tendencias en Tecnología y Educación.

Imagen exterior BETT 2016

Queremos destacar en la edición BETT 2016 principalmente 3 grandes áreas: STEAM (Programación y robótica), Impresión 3D y grandes TVs táctiles.

Otros años, pudimos ver cómo en BETT la industria se centraba en Pizarras digitales Interactivas, en Realidad Aumentada, en Recursos educativos digitales, en dispositivos portátiles, tabletas y un largo etc.  Hace 2 años apreciamos que la industria no se definía por una o dos tecnologías claramente, había oferta en todos los sentidos pero no una apuesta clara como otras ediciones. Este año hemos apreciado como elementos de cambio o apuesta la programación y robótica, la impresión 3D y las pantallas o televisiones táctiles de gran tamaño. Por otro lado siempre encontramos oferta en torno a plataformas educativas con sistema de gestión de alumnos (EVA‐LMS), software de gestión de aula, algo de realidad aumentada, etc.

La industria sigue creando materiales educativos digitales, si bien trata de ofrecer contextos completos, Entornos Virtuales de Aprendizaje que incluyen la posibilidad de dar de alta al alumnado, hacer seguimiento, incluir actividades con distintas interacciones, posibilidad de incluir materiales propios, dar accesos individualizados al alumnado, a los docentes, a los padres, para poder trabajar así tanto en el centro como fuera de él. Todo ello por supuesto compatible con distintas plataformas, ordenadores, tabletas,… con idea de poder acceder tanto en el centro como en casa. Se mueven alrededor de 2 euros por alumno y año. Llama la atención cómo se ha pasado en pocos años de pizarras digitales interactivas a grandes pantallas de televisión, táctiles eso sí, y con una importante mejoría en cuanto a precisión. El precio es alto, estamos hablando de alrededor de 5.500 libras, por el momento no muy asequible. Pero si es clara la tendencia a disponer en lugar de pizarras digitales a grandes TV cuya durabilidad se presupone mayor.

STEAM (Science, Technology, Engineering, Arts and Mathematics) han tenido una zona menos dentro de BETT, una zona donde se incorporaban las iniciativas en torno a ello, sensores, programación, robótica, ciencia,….

Programación y Robótica (STEAM)

STEAM Village se llamaba el lugar donde se recogían iniciativas en referencia a las destrezas en ciencias, tecnología, robótica, ingeniería, programación, matemáticas, etc. Elementos de la educación que se prevé favorezcan las oportunidades de trabajo futuras para nuestros alumnos actuales.

Imagen STEAM Village BETT 2016

Destacable también la iniciativa Micro‐bit – Microsoft y BBC ‐ ¿Quieres programar? Programación para alumnado desde 10‐11 años (Year 7).

Impresión 3D

Las Impresoras 3D también han estado presentes en la feria mostrando el modo de programar y los objetos que se pueden crear, por ahora no muchos centros ingleses disponen de impresora 3D si bien el mensaje es que son cada vez más asequibles.

Impresión 3D BETT 2016

TV táctiles

Se trata de Televisiones con una gran tamaño pero con un táctil que ha mejorado mucho, multitáctil (10 puntos simultáneos), con posibilidad de trabajar con la mano o con lápiz especial. Incorporan Windows 10 pinchado en la entrada HDMI de la TV, con posibilidad de utilizarlas en sentido horizontal o vertical.

TV táctil en BETT 2016

Otros

No pueden faltar en esta feria las grandes empresas de hardware y software con sus soluciones tecnológicas, Google, Microsoft, Apple, Intel, Promethean, Smart, Dell, HP, Epson, y un largo etc.

varias instantáneas interior BETT 2016

Destacar en Google la gran cantidad de personal mostrando su entorno virtual de aprendizaje denominado Google Classroom. También en Microsoft las sesiones constantes de formación sobre todas las aplicaciones que incorporan y una sección destinada a Minecraft (anunciaron que la semana pasada Microsoft había adquirido MinecraftEdu, versión modificada para escuelas).
Por otro lado vemos aunque no de forma exhaustiva, iniciativas de realidad aumentada para aspectos educativos específicos:

También stands de tabletas, portátiles, carros de carga, disposición de equipamiento en las aulas, pero este año también hemos visto algún intento de reorganización de las aulas, de flexibilidad de espacios de trabajo, sillas, grandes cojines,…
Stand de España: Este año, por segundo año, hay un stand en el que empresas españolas pueden mostrar sus productos, hemos tenido oportunidad de charlar con algunas de ellas: Aisoy Robotics, Blink Learning, Brainstorm, Creappcuentos, Mydocumenta, Netex Learning, Quadam, Seinet, Telefonica Educacion Digital, Weeras World, Wiris Math.

A su vez, se han desarrollado sesiones plenarias de distintas personas relevantes en el ámbito educativo o de empresas como Angela Lee Duckworth, Sugata Mitra, Salman Khan (videoconf), muchas más…

Más información:
Web oficial
Canal BETT show
Day 1 Highlights
Day 2 Highlights
Day 3 Highlights
Más fotos: BETT Enero 2016 | Flickr ‐ Photo Sharing!

Especial  eTwinning en la ‘Aventura del Saber’ de TVE

Especial eTwinning en la ‘Aventura del Saber’ de TVE

Últimas noticias

Este elemento non está dispoñible no idioma solicitada. Desculpe. For the sake of viewer convenience, the content is shown below in the alternative language. You may click the link to switch the active language.

Os incluimos el vídeo del programa especial de TVE, La Aventura del Saber, grabado durante la Conferencia Anual eTwinning celebrada en octubre de 2015 en la ciudad de Bruselas. Esperamos que os guste. Continuar leyendo

Dálle a volta á túa clase con eTwinning

Dálle a volta á túa clase con eTwinning

Ferramentas TIC

Hai unhas semanas celebrouse en Madrid o V Encontro eTwinning de Profesores en Castelán: Proxecta eTwinning. Entre todos os relatorios e obradoiros que se levaron a cabo, tivo lugar un que, polo crecemento e a importancia que está a ter esta metodoloxía, queremos destacar. Trátase do obradoiro impartido por Inmaculada Contreras, “Flipped Classroom. Aprender dándolle a volta á clase”. Cada vez está máis presente o desexo de transformación do sistema educativo; a súa posta en marcha é unha necesidade que cada curso escolar se fai máis patente. Somos conscientes da importancia dun modelo de ensino-aprendizaxe centrado nas actividades que realiza o alumnado e non na memorización dunha longa listaxe de determinados contidos. Esta demanda tivo a súa resposta en novas metodoloxías (ou non tan novas?) cos seguintes puntos en común:

  • Diminución considerable do número de clases expositivas. Isto supón un cambio no rol tanto do profesorado coma do alumnado. Neste sentido, o profesorado deixa de ser un mero transmisor de coñecementos e pasa a ser un facilitador no proceso de aprendizaxe do seu alumnado. Pola súa banda, o alumnado deixa de ser un receptor pasivo e pasa a ser protagonista da súa propia aprendizaxe, desenvolvendo, deste modo, un papel moito máis activo.
  • Realización por parte do alumnado de actividades ou proxectos nos que teñan que aplicar o que aprenderon previamente. Esta relación entre os contidos que se ven na clase e o día a día do alumnado pode espertar a súa curiosidade, estimulando deste modo as súas ganas de aprender. Sabemos que o ideal é que o alumnado non estude para aprobar, senón para aprender e aplicar o que aprendeu.
  • Estreitamente relacionado co punto anterior, está a flexibilidade na aprendizaxe centrada no contexto. O alumnado aprende mediante a práctica, deixando nun segundo plano a memorización de grandes bloques de contidos.
  • Fomento, por un lado, da aprendizaxe autónoma do alumnado; por outro lado, da colaboración. O traballo en equipo facilita esta aprendizaxe entre iguais, pero hai que ter en conta que este proceso ten que estar sempre guiado polo profesorado.
  • O uso de ferramentas TIC vólvese imprescindible, aínda que hai que lembrar que o uso das TIC non supón ningunha mellora se non vai acompañado dun cambio metodolóxico.

Son moitas as metodoloxías que cumpren estes puntos (Aprendizaxe Baseada en Proxectos, Flipped Classroom, Aprendizaxe con Dispositivos Móbiles, e-Learning…), chegando en moitos casos a complementarse unhas con outras. Pero entón, que caracteriza o “flipped learning” do resto de metodoloxías? Que o fai único e especial? Son moitos os espazos, blogs e páxinas especializadas sobre flipped classroom. A finalidade deste artigo non é repetir o mesmo que podemos atopar nestes espazos, senón dar unhas pinceladas moi xerais e espertar a curiosidade, tal e como fixo Inmaculada Contreras na hora e media que durou o seu obradoiro, dos que aínda non saiban que é isto do “flipped learning”, “flipped classroom” ou “clase invertida”. Basicamente, e tal como explicaba esta docente de Plástica, trátase de facer o que se fai normalmente na casa na clase, e o que se fai na clase, facelo na casa. É dicir, ver a teoría na casa e afianzar os coñecementos na clase: a clase maxistral do docente pasa a verse na casa en forma de vídeo ou outro formato; na clase acláranse as dúbidas que puideran xurdir e empézase a traballar en actividades concretas.

 

flipped_classroom_2

As vantaxes desta metodoloxía son practicamente as que se sinalaron arriba: trátase dunha metodoloxía flexible, personalizada e adaptada ao contexto e ás necesidades de cada alumno e alumna. Por outro lado, ao ter a teoría en formato audiovisual, o alumnado pode acceder a ela sempre que queira, parar o vídeo as veces que considere oportuno, tomar notas, volver ver determinadas secuencias o número de veces que necesite, etc.

Pero como todas as metodoloxías, o “flipped learning” ten algúns puntos frouxos. O maior risco desta forma de dar clase é a exclusión do alumnado con menos medios. Temos que ser conscientes de que isto pode pasar e, en consecuencia, poñer os remedios correspondentes para evitarmos esta exclusión: se o alumnado non ten Internet, haberá que ofrecerlle o material nunha memoria externa; se non ten ordenador, facilitarlle un horario no centro escolar para que poida ver os contidos. Outro problema que nos pode xurdir é que haxa alumnos e alumnas que non cheguen a afacerse a esta forma de dar clase, ou familias que non apoien esta metodoloxía. Hai que estar preparados para estes posibles rexeitamentos.

Durante o seu obradoiro, Inmaculada Contreras tamén sinalou unha serie de recomendacións para lle “dar a volta á clase”.  Estes son algúns dos consellos:

  • En primeiro lugar, non pretender un cambio metodolóxico radical. Empezar paseniñamente, seleccionando só algúns grupos, algunhas materias e algunhas clases determinadas.
  • En canto ás producións e os materiais con contidos teóricos:
    • Non nos centrar só no vídeo. Este será a principal forma de mostrar a teoría, pero é conveniente utilizar outros elementos e adaptalos ás TIC (documentos PDF interactivos, por exemplo).
    • Non nos obsesionar coas producións audiovisuais que realicemos. Temos que ser conscientes de que non somos produtores audiovisuais e, polo tanto, non se espera unha calidade profesional nos materiais que creemos.
    • Aproveitar, por un lado, os recursos que se poden atopar na rede. Por outro lado, crear tamén contidos axeitados á nosa forma de dar clase. Pero se temos ao noso dispor multitude de vídeos e recursos que xa están feitos cos contidos que queremos traballar, por que molestarnos en facer uns novos? Tal e como indican Jon Bergmann e Aaron Sams (creadores do flipped learning) neste vídeo, ti como docente tes unha relación cos teus estudantes que ninguén máis ten, e iso non o vas atopar en ningún dos recursos de Internet. Se fas os teus propios contidos, poderás incorporar eses aspectos particulares e crear producións adecuadas á vosa forma de dar clase.
  • Outro aspecto moi importante é difundir o que se fai na aula e compartilo a través, por exemplo, das redes sociais.

 

claqueta

Para rematar, ensinounos as seguintes ferramentas TIC para traballar na aula: para realizar cuestionarios interactivos Kahoot; para crear e almacenar historias e cronoloxías a partir de contidos de redes sociais como Twitter ou Facebook, entre outras Strorify; para a creación de contidos Pinterest; e para crear infografías Piktochart.

Á parte destas ferramentas, aquí propoñemos outras que nos poden ser moi útiles á hora de lle “darmos a volta á nosa clase”: Symbaloo, para organizar os nosos recursos e crear paneis cos enlaces ás páxinas, vídeos e ferramentas que vaiamos utilizar nas nosas sesións de flipped learning; e para a creación de titoriais Screencast-o-matic; ou se o que queremos é crear e editar presentacións interactivas que permitan, entre outras cousas, realizarlle preguntas ao noso alumnado a medida que vaian vendo o vídeo, podemos utilizar Officemix (extensión gratuíta de power point) e EdPuzzle.

Tal e como se veu comentando ao longo deste artigo, unha característica destacable do flipped learning é a considerable redución da memorización de contidos a prol de actividades máis próximas e centradas no ámbito do alumnado. Deste modo, o tempo de traballo na aula optimízase e dedícase na maior parte a aspectos prácticos. Neste contexto, os proxectos eTwinning poden ser unha boa forma de iniciarse no flipped learning. Deixa a parte expositiva para a casa e traballa na aula nos teus proxectos eTwinning. Anímate a darlle a volta á túa clase con eTwinning!   Fonte das imaxes: Banco de imaxes INTEF. Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 Unported Pixabay. CC0 Public Domain.